Гражданнарга киңәшләр: энцефалит һәм аны профилактикалау чаралары

Талпан вирусный энцефалит – үзәк нерв системасының өстенлеге белән кискен йогышлы авырулар авыруы. Авыру нәтиҗәләре: тулысынча савылудан инвалидлыкка һәм үлемгә китерә торган сәламәтлек бозылу.

Авыру кузгатучы (арбовирус) кешегә авыру йоктыруның беренче минутларында авыртуны баса торган селәгәй белән бергә талпан вирусын йоктыруның беренче минутларында тапшырыла

-урманнарда, урман паркларында, шәхси бакчаларда,

- хайваннар (этләр, мәчеләр) яки кешеләр – киемнәрдә, чәчәкләр, ботаклар белән талпанда һ. б. (урманга йөрмәүче кешеләрне зарарлау),

шулай ук сырлы сөт (ешрак), сарыклар, сыер, буйволлар ашаган очракта, талпан массасы һөҗүм иткән чорда вирус сөттә булырга мөмкин. Шуны ассызыклап үтәргә кирәк, чи сөт кенә түгел, ә аннан әзерләнгән продуктлар: эремчек, каймак һәм тд.,
тирегә талпанны таратканда яки укус урынын тарайтканда вирус кертелә.

Хәзерге вакытта талпан энцефалиты белән авыру Россиянең күп кенә территорияләрендә теркәлә. Авырулар саны буенча иң имин булмаган төбәкләр булып Төньяк-Көнбатыш, Урал, Себер һәм Ерак-Көнчыгыш төбәкләре, ә Мәскәү өлкәсе янындагы Тверь һәм Ярославль өлкәләре тора. Авыруның төп билгеләре нинди?

Авыру өчен талпаннар аеруча активлык чоры белән бәйле язгы-көзге сезонлылык хас. Инкубация (яшерен) чоры 1дән алып 60 көнгә кадәр тирбәнешләр белән 10-14 көннән күбрәк дәвам итә.

Авыру кискен башлана, озноб, көчле баш авырту, 38-39 градуска кадәр температураның кискен күтәрелеше, тошнот, косу белән озатыла. Борчыла мышечные авырту, алар аеруча еш локализуются өлкәсендә муен һәм җилкәсенә, күкрәк һәм поясничного бүлеге арка, конечностей. Авыруның тышкы кыяфәте гиперемировано, гиперемия еш кына туловищега кагыла.

Кем склонен заражению?

Талпан энцефалитын йоктыруга яше һәм җенесенә карамастан, барлык кешеләр дә кабул итә.

Урманга бару белән бәйле эшчәнлек алып баручы затлар – леспромхоз, геологик разведка партияләре хезмәткәрләре, автомобиль һәм тимер юллар төзүчеләр, нефть һәм газ үткәргечләр, электр тапшыру линияләре, топографлар, аучылар, туристлар аеруча куркыныч тудыра. Шәһәрлеләр шәһәр яны урманнарында, урман паркларында, бакча кишәрлекләрендә зарарлана.

Талпан энцефалитыннан ничек сакланырга мөмкин?

Талпан энцефалиты белән авыруны неспецифик һәм специфик профилактика ярдәмендә кисәтергә мөмкин.

Тикмәгә генә профилактика махсус саклагыч костюмнар (оештырылган контингентлар өчен) яки капкасы аша талпаннар тутыруга юл куймаска тиеш булган җайлаштырылган кием куллануны үз эченә ала. Күлмәк озын җиңүләргә ия булырга тиеш, алар запястийда резинка белән ныгыта. Күлмәкне чалбарга, чалбар атларын оекбашка һәм итекләргә салалар. Баш һәм муенны чалгы белән ябалар.

Талпаннар дан саклау өчен куркытылган акча – тән участоклары һәм кием-салым эшкәртә торган репеллентлар кулланалар.