Суслонгер тимер юл станциясеннән ерак түгел, мари урманнарында 1941 елда уку лагерьлары ачыла. Мондый типтагы лагерьларның билгеләнеше бик аңлашыла иде: Кызыл Армия сугышчыларын әзерләү. Яшь, тулы өметләр белән алар фашистлар белән сугышалар, дип уйлаганнар, ә мари урманнарында кеше битарафлыгы, рәхимсезлек, корткычлык һәм үлем белән очрашканнар... алар арасында безнең якташларыбыз да бар иде.
2014 нче елның 15 нче маенда Югары Ослан халкы беренче булып Мари урманында 1941-1945 нче елларда Суслонгерда ачлыктан, салкыннан һәм авырулардан вафат булган якташларына истәлекле таш куйдылар.
Быел, Бөек Ватан сугышында җиңүнең 75 еллыгы уңаеннан, истәлекле ташны һәйкәлгә алыштыру турында Карар кабул ителде. Бүген, 23 июльдә, тарихи вакыйга булды-Суслонгер лагерен узган, шулай ук анда ачлыктан, салкынлыктан һәм авырулардан вафат булган якташларыбызга һәйкәл ачу тантанасы булды.
Югары Ослан муниципаль районы башлыгы Марат Зиатдинов, Югары Ослан районы хәрби комиссары, подполковник Рәшит Фәсхетдинов, Югары Ослан районы ветераннар советы рәисе Римма Троицкая барлык җыелучыларга рәхмәт сүзләре белән мөрәҗәгать иттеләр.
Еш кына ачык чыганакларда, чыннан да, мари урманнарында ниләр булуы, бирегә эләккән яшьләр нинди газаплар аша үтүләре турында мәгълүмат табып булмый. Әмма кеше булмаган шартларда исән калган кешеләр дә исән, алар арасында безнең ике югары осланлы да бар.
Һәрвакыт тынычлык булсын! Һәрвакыт бәхет булсын! Һәрвакыт шатлык булсын!