24 март-Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне
Ел саен 24 мартта Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы инициативасы белән Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне үткәрелә, аның максаты-җәмгыятьнең игътибарын туберкулез проблемаларына җәлеп итү һәм халыкның авыру турында хәбәрдарлыгын арттыру һәм аны профилактикалау чаралары.
2022 елда Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне «туберкулезга каршы көрәш өчен ресурслар Мобилизациялибез. Гомерегезне саклап калыйк!»
ВОЗ стратегиясенең төп максаты-2030 елга дөньяда туберкулезны бетерү. Көн саен дөньяда киң таралган йогышлы чирдән дүрт мең кеше үлә.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы билгеләвенчә, Россия туберкулезның иң авыр йөкләнеше булган 30 ил арасына керә, туберкулез белән авыруның 64% ы Һиндстан, Индонезия, Кытай, Нигерия, Пакыстан, Филиппин һәм Көньяк Африка халкы арасында ачыклана.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы бәяләвенчә, ел саен дөньяда 10 миллионнан артык кеше туберкулез белән авырый, шуларның 1 млн.ы – 14 яшькә кадәрге балалар. Бу чирдән 1,5 миллионнан артык кеше үлгән. Туберкулез элеккечә үк дөньяда үлемнең төп 10 сәбәбе арасына керә.
Татарстан Республикасында 2021 елда 912 туберкулез белән авыручы кабат ачыкланган. авыру 2020 ел дәрәҗәсендә калган (100 мең кешегә 23,4).
Татарстан Республикасында туберкулез белән авыручылар санының дәрәҗәсе федератив күрсәткечтән (РФ-28,76) һәм Идел буе федераль округы (ИФО) күрсәткеченнән (27,89) 1,2 тапкыр түбәнрәк.
Республиканың 13 муниципаль районында туберкулез белән авыручылар саны республика күрсәткеченнән 1,2 тапкыр югарырак. 2021 елда Югары Ослан районында беренче тапкыр ачыкланган туберкулезның 3 очрагы теркәлгән , 100 мең кешегә күрсәткеч 22,33 тәшкил иткән, бу республика күрсәткеченнән түбәнрәк (ТР буенча – 24,52). Балалар арасында туберкулез белән авыручылар саны теркәлмәгән.
Югары Ослан районында туберкулезны ачыклау максатыннан ата-аналарның иммунодиагностикадан нибары 24 баш тартуы бар, аларның 23е туберкулезга тикшерелмәгән, шул исәптән 6сы – оештырылмаган балалар, 6сы - мәктәп укучылары, 3се – мәктәпкәчә белем бирү учреждениеләре балалары, 8е – студентлар. Баш тартучылар санының 4,2% ы альтернатив ысуллар белән тикшерелгән.
Туберкулез - ул туберкулез микобактерияләре китереп чыгара торган һәм төрле органнарга һәм системаларга зарар китерә торган, ләкин еш кына сулыш органнарын зарарлый торган хроник йогышлы авыру.
Туберкулезны иртә ачыклау, шулай ук балаларда һәм үсмерләрдә туберкулезны йоктыручылар белән йогыш ясау максатларында балалар халкын профилактик тикшерү өчен кулланыла торган төп ысул - туберкулинодиагностика (иммунодиагностика) - 6 айдан 8 яшькә кадәр балаларга Манту пробалары кую, 8 яшьтән 18 яшькә кадәрге балаларга һәм үсмерләргә диасконтест уздыру.
Туберкулезга каршы көрәштә иң мөһиме - һәр кешенең үз сәламәтлеге һәм тирә-юньдәгеләрнең сәламәтлеге өчен җаваплылыгы, авыруны башлангыч стадияләрдә ачыклау һәм авыруның иртә стадияләрендә ачыклануының актуальлеген аңлау.