Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның югары янгын куркынычы турында шторм кисәтү
Хөрмәтле гражданнар!
Янгынның төп билгеләре: гари исе, томан төтене, кошлар, хайваннар, бөҗәкләрнең үз-үзләрен тотышы, аларның бер якка күчүе, горизонттагы Төнге таң.
Урман янгынын ничек сүндерәләр? Янгын кырыйларын яфраклы агач ботаклары белән күмеп, янгын кырыйларын көпшәк грунт белән һәм җир полосалары, ут хәрәкәте юлында киң канаулар белән ташлап, янгын сүндерергә мөмкин.
Әгәр ут торак пунктка якынлашса нишләргә? Кешеләрне, беренче чиратта балаларны, хатын-кызларны һәм картларны эвакуацияләргә кирәк. Кешеләрне утның перпендикуляр таралуына юнәлештә чыгарырга яки чыгарырга кирәк. Юллар буйлап, шулай ук елгалар һәм инешләр буенда, кайчагында Су буйлап хәрәкәт итәргә кирәк. Авыз һәм борын төтенләгәндә юеш мамык-марля бәйләвечен, сөлге, киемнең бер өлешен ябарга кирәк. Үзе белән алырга документлар, акча, бик кирәкле әйберләр. Шәхси әйберләр коткара ала бу таш корылмаларда башка горящих конструкцияләр яки гади бу чокырга, засыпанной җир.
Эвакуацияләнергә мөмкин булмаган очракта (торак пунктларда массакүләм янгыннар), загерметиклаштырылган таш биналарда, Гражданнар оборонасы сыеныр урыннарында яки зур ачык мәйданнарда, стадионнарда һ. б. урнашып, яңадан хәбәр итәргә генә кала.
Урманда янгынны ачыклап, паникага бирелмәгез. Башта хәлне тиз анализлагыз. Рельефның югары ноктасына менәргә яки югары агачка керергә, янгын учагының урнашу урынын табарга, ут таралуның юнәлешен һәм тизлеген билгеләргә, сулыкның, сазлыкның, шешәләрнең, торак пунктларның урнашуын күрергә кирәк.
Әгәр юл киселгән, укрываться нче янгын кирәк утрауларда, отмелях, сазлыкта, скальных вершинах һ. б. урыннар укрытий выбирайте ераграк агач-алар янгында, кайчан обгорают тамырлар, ала, тавышсыз егылырга. Утны якынайтканда киемегезне салыгыз, суга салыгыз, әмма камыш белән янәшә түгел. Вак-төяккә башыгыз белән йокы капчыгына борылыгыз, алдан аны һәм кием-салымны су белән юыгыз. Учакта калгач, вакыт-вакыт борылыгыз, киемнәрегезне киптерегез, йөзегезне күп катламлы бәйләвеч белән саклагыз, марлядан яхшырак, аны гел шомартып торыгыз. Учакка эләккәч, үземнән бөтен нейлон, капрон һәм башка эри торган кием-салым салыгыз, янучан һәм җиңел ялкынсынучы кирәк-яраклардан котылыгыз.