Консультация-Татарстан Республикасы территориясендә метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү
15 гыйнвар кичендә, төнлә һәм көндез 16 гыйнварда Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә урыны белән көтелә: күрү мөмкинлеге 1000 м һәм аннан да азрак начарланган буран; көчле җил 15-20 м/с, көндез локаль рәвештә 23 м/с (Казанда 15-20 м/с) кадәр.
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе:
Буран җил белән карны җир өстендәге һава катламына күчерү.
Җир асты, түбәнге һәм гомуми буранны аерып күрсәтәләр. Җир астында һәм Түбән буран вакытында элек төшкән кар яңадан бүленә, гомуми буран вакытында, яңадан бүлү белән бергә, болытлардан кар төшә.
Көчле буран вакытында ничек эшләргә
Бары тик аерым очракларда гына биналардан чыгыгыз. Ялгызы гына чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Автомобильдә зур юллар һәм шоссе буенча гына хәрәкәт итәргә мөмкин. Машинадан чыкканда, аннан читкә китмәгез. Юлда туктагач, сигналны өзлексез кычкырып җибәрегез, капотны күтәрегез яки якты тукыманы антеннага асып куегыз, машинада ярдәм көтегез. Шул ук вакытта моторны вентиляцияне тәэмин итү һәм углерод газы белән агулануны булдырмау өчен пыяланы ачып калдырырга мөмкин. Әгәр дә сез торак пункттан читтә җәяү йөргәндә ориентацияне югалтсагыз, беренче йортка керегез, кайда икәнегезне ачыклагыз һәм, мөмкин булса, буран беткәнче көтегез. Әгәр дә сез көчегездән китсәгез, сыену урыны эзләгез һәм анда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән аралашканда игътибарлы һәм сак булыгыз, чөнки табигать афәтләре вакытында автомобиль, фатир һәм хезмәт урыннарыннан урлаулар саны кискен арта.
Әгәр дә сез көчле кертүләр шартларында бүлмәдә бикләнгән булсагыз, сак кына, паникасыз, кертүләрдән үзегез чыгу мөмкинлеге юкмы икәнен ачыклагыз (булган инструментны һәм кулдан килгән чараларны кулланып). ГО һәм гадәттән тыш хәлләр эшләре идарәсенә яки торак пункт администрациясенә заносларның характеры һәм аларны мөстәкыйль рәвештә сүтү мөмкинлеге турында хәбәр итегез. Әгәр дә кар өемнәрен үзегез сүтеп булмый икән, коткару подразделениеләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радиотапшыру кабул итүчене (телевизор) кабызыгыз һәм җирле хакимият күрсәтмәләрен үтәгез. Җылылыкны саклау һәм азык-төлек запасларын экономияләү өчен чаралар күрегез.
Машина йөртүчеләргә, бигрәк тә ерак араларга сәяхәт итәргә ниятләүчеләргә, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Киләсе тәүлек өчен һава торышын ачыклагыз - сәяхәт вакытына карап ике. Елның салкын вакытында озак күченгәнче, машинаның җылылык изоляциясе турында алдан кайгыртыгыз. Сәяхәт алдыннан двигатель һәм батарея эшен тикшерегез, ягулык туплагыз, Яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән автозаправка станцияләрендә ягулык салу мөһим, чөнки сыйфатсыз ягулык явыз шаярту уйный ала. Алдан җылы әйберләр һәм продуктлар тупларга кирәк, кәрәзле телефон зарядлагычын онытмагыз.
Мөмкин булса, сәяхәтләрдән сакланыгыз, табигатьтә озак йөрүдән баш тартыгыз.
Туңганда беренче ярдәм:
Әгәр дә ул салкын булса-тиешенчә җылыныгыз, җылы бүлмәдә берничә сәгать утырыгыз, ашагыз. Әгәр дә туңу булса, шунда ук табибка мөрәҗәгать итегез. Әгәр дә медицина ярдәме булмаса, өстән яки тирән туңу белән нәрсә эшләргә?
- Зыян күрүчене киендерегез. Дымлы киемегезне алыгыз һәм аны җылы таблицаларга һәм одеялларга төрегез. Зыян күргән тән өлешләренә кагылмаска!
- Җылы суда җылыт. Су температурасы 40-42 0С. әгәр термометр булмаса, кулыгызны терсәккә суга батырыгыз. Кайнар булмаса, температура дөрес. Туңдырылган урынны суга батырыгыз һәм тире алсу төскә кергәнче һәм сизгерлек кайтканчы тотыгыз. Зыян күргән участок савыт-саба диварларына кагылырга тиеш түгел. Әгәр дә йөзегез яки колакларыгыз туңса, җылы компрессларны йомшак сөлге итегез (суга батырыгыз һәм сыгыгыз).
- Киптерегез һәм төрегез. Тере порошок булгач, киптерегез һәм зарарланган урынны чиста матдә белән урыгыз. Әгәр бу аяк яки кул икән, һәр бармакны урарга яки мамык шарларны бармаклар арасында куярга кирәк, шул рәвешле, участокны киптерергә һәм инфекция зарарланган тире аша үтеп кермәскә.
- Сыеклык җитмәүне тутырыгыз. Алкогольдән башка җылы эчемлекләр. Бу нормаль тән температурасын торгызырга һәм кан әйләнешен яхшыртырга ярдәм итәчәк.