Сак булыгыз: кош гриппы
Яз көне кош гриппы йоктыру өчен иң куркыныч вакыт башлана. Нәкъ шул вакытта безнең якларга бик күп кыргый күчеп йөрүче кошлар кайта. Моннан тыш, киләсе җәйге сезон алдыннан район халкы йорт кошларын сатып алырга омтыла. Бу куркыныч авыруны үз ишегалдына ничек кертмәскә икәнлеге турында сөйлибез.
Кош гриппы-йорт һәм кыргый кошларның кискен вируслы авыруы, ул сулыш алу һәм ашказаны-эчәк органнарының кискен зарарлануы белән характерлана. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, кош гриппы белән кеше дә авырый ала. Авыруны китереп чыгаручы кеше А гриппы вирусы антигены буенча тугандаш вирус. Инфекция чыганагы авыру яки авыру кош. Вирусны йоктыру юллары азык, йомырка, үлгән яки үтерелгән кошларның мәетләре җитәрлек җылылык белән эшкәртелмичә. Авыруның инкубация чоры 3 көннән 7 көнгә кадәр дәвам итә. Зыян күргән кошның йокымсырау, чишү, сулыш алу, каенның зәңгәрләнүе, күз яшьләре, канатларының өскә күтәрелүе, муен һәм аяк-кулларның параличы, башның шешүе, какшау, йомырка салуның кимүе яки тулысынча тукталуы күзәтелә.
Бу куркыныч авыруны профилактикалауның төп чараларының берсе-йорт ишегалларында кошларны йөрмичә тотуны оештыру, кыргый кош белән мөмкин булган элемтәне тулысынча бетерү. Бу сезнең кошны караңгы абзарда яки абзарда тотарга тиеш дигән сүз түгел. Кышкы чордан соң кошлар өчен кояш яктысы мөһим. Шул ук вакытта тавыкларыгызны, үрдәкләрегезне, Казларыгызны, күркәләрегезне тоту өчен вольер кыргый кош белән элемтәне тулысынча булдырмаслык итеп төзелергә тиеш. Онытмагыз, бу бик мөһим.
Йорт кошларын бары тик ышанычлы, тикшерелгән сатучылардан гына сатып алырга киңәш ителә. Кошны сатып алганда, сез сатучылардан барлык рөхсәт документларын таләп итәргә хокуклы. Йорт һәм декоратив кошлар өчен азыкны кыргый кош белән элемтәгә керү мөмкин булмаган тыгыз ябык су үткәрми торган савытларда сакларга кирәк. Азык калдыкларын ашатыр алдыннан кайнатырга кирәк. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, кош фабрикасыннан китерелгән тере товар тулы ветеринария контроле үтә, шуңа күрә аннан кошны сатып алу, мәсәлән, үз инкубаторлары булган шәхси затлардан күпкә отышлырак һәм куркынычсызрак.
Йорт кошларының авыру һәм үлем очраклары турында, шулай ук кыргый кошларның күпләп үлүе ачыкланганда, районның дәүләт ветеринария хезмәтенә һәм авыл җирлекләре администрациясенә кичекмәстән хәбәр итәргә кирәк.