Себер чире имезүче хайваннар һәм кеше өчен аеруча куркыныч йогышлы авыру, ул яшен тизлеге, кискен, кискен булмаган һәм хроник формаларда уза.
Авыруның яшен тизлеге клиник билгеләре булмаган сизгер хайванның кинәт үлүе белән характерлана.
Авыруның кискен һәм кискен булмаган клиник билгеләре булып тән температурасының 41 42°с кадәр күтәрелүе тора, мускуллар калтыравы, пульс һәм сулыш алуның тизлеге, борчылу, кысылган халәт, азыктан баш тарту, тәндә кайнар шешүләр барлыкка килү, күкрәк асты, муен, корсак өлкәсендә шешүләр, шулай ук коликлар белән бергә. Авыруның кискен барышы вакытында үлем 2 3 тәүлеккә җитә. Авыруның кискенләшүе шул ук клиник билгеләр белән характерлана, клиник билгеләр барлыкка килгән көннән алып 5 8 тәүлек дәвам итә.
Авыруның хроник барышының клиник билгесе булып авыру сизгер хайванның ябыгуы тора. Авыруның хроник барышы 90 тәүлеккә кадәр дәвам итә. Агония хәлендә сизгер хайванның табигый тишекләреннән канлы күбекле сыеклык бүленеп чыгуы билгеләнә.
Себер чире туфрак инфекциясенә карый. Авыруны китереп чыгаручы матдә туфракта 300 елдан артык саклана. Инфекция ешрак көтүлекләрдә була.
Себер чирен профилактикалауның төп юнәлешләре 100 %💉 сизгер хайваннарны вакцинацияләү.
Себер чире барлыкка килүен һәм таралуын булдырмау максатыннан, Сизгер хайваннар хуҗалары:
✅ Планлы ветеринария-профилактика һәм эпизоотиягә каршы чаралар өчен хайваннар белән тәэмин итү. Яшь мөгезле һәм вак мөгезле терлекләрне, таналардан тыш, беренче тапкыр өч айлык яшьтә, кабат алты айдан соң вакцинациялиләр. Яшь тананы беренче тапкыр тугыз айлык чагында, кабат алты айдан соң вакцинациялиләр. Өлкән хайваннарны ел саен бер тапкыр ревакцинациялиләр;
✅ Дәүләт ветеринария хезмәте белгечләре таләпләре буенча тикшерү, исәпкә алу өчен сизгер хайваннар бирергә;
✅ Вакцинациядән соң 14 көн узгач, Себер чиренә каршы вакцинацияләнгән хайваннарны гына көтүлеккә куып чыгарырга;
Хайваннар авыруларын кисәтүне һәм терлекчелек продуктларының ветеринария-санитар мөнәсәбәтенә куркынычсызлыкны тәэмин итүче хуҗалык һәм ветеринария чараларын гамәлгә ашырырга, терлек азыгын саклау һәм терлекчелек продуктларын эшкәртү өчен терлекчелек биналарын һәм тотуны тиешле хәлдә тотарга, әйләнә-тирә мохитне терлекчелек калдыклары белән пычратуга юл куймаска;
✅ Дәүләт ветеринария хезмәте белгечләренә сизгер хайваннарның авыру яки үлү очраклары, шулай ук аларның тәртибендәге үзгәрешләр турында хәбәр итәргә;
Хайваннарны рөхсәтсез (подворный) суюга, терлекчелек продукциясен ветеринария-санитар экспертиза үткәрмичә сатуга юл куймаска;
Хайваннарның үлеме турында мәгълүматны яшерүгә юл куймаска.